Trong phát biểu tại một đại hội ngành gần đây, Đại tá Lương Ngọc Quyết, Phó Giám đốc Công an tỉnh Cao Bằng đã nhận định:

“…Kẻ địch hôm nay không chỉ ẩn mình nơi biên giới, trong nội bộ, ngoài xã hội, mà còn ẩn mình sau từng dòng dữ liệu, từng tài khoản ảo trên không gian mạng…”

Ngay sau đó, một vài "lãnh tụ mạng" đã lập tức lên tiếng chỉ trích, chụp mũ rằng phát ngôn này là "coi thường dư luận, coi phản biện của nhân dân là kẻ địch".

Chiêu bài mượn danh “nhân dân” và “chính nghĩa” lại được giương lên. Nhưng bản chất thật đằng sau là gì? Có bao nhiêu phần trăm là chính danh, và bao nhiêu phần trăm là công nghệ thuật toán làm giả dư luận?

Hôm nay tôi sẽ chia sẻ cách tôi đã lật mặt những chiêu trò gọi là dư luận xã hội này, bằng chính thí nghiệm của tôi.

𝐓𝐡𝐢́ 𝐧𝐠𝐡𝐢𝐞̣̂𝐦 𝐭𝐡𝐮̛̣𝐜 𝐭𝐞̂́: 𝐛𝐞̉ 𝐠𝐚̃𝐲 𝐤𝐢̣𝐜𝐡 𝐛𝐚̉𝐧 𝐭𝐡𝐚𝐨 𝐭𝐮́𝐧𝐠

Liên quan đến cuốn sách “Chuyện với thanh”, tôi đã viết một bài bình luận với góc nhìn trung lập, mang tính góp ý xây dựng với thông điệp: “Đám đông dư luận nên xử sự độ lượng và nhân văn hơn với tác giả”.

Ngay lập tức, một làn sóng hơn 1.000 bình luận lao vào chửi rủa, lăng mạ tôi chỉ trong vòng khoảng 5 giờ đồng hồ.

Trước cuộc tấn công này tôi không xóa, không chặn, không trả lời, và tiếp tục đăng bài viết thứ hai về đúng chủ đề đó với quan điểm thẳng thắn, trực diện hơn cùng một sự bình thản tuyệt đối.

Đến bài viết thứ ba và thứ tư điều kỳ diệu xảy ra: Dù bài viết vẫn có khoảng gần 300 người đọc, nhưng ngay cả khi tôi "chửi thẳng", đám đông hung hãn trước đó đã hoàn toàn... biến mất.

Tôi kiên nhẫn kiểm tra ngẫu nhiên hơn 300 tài khoản đã “đấu tố” mình ở hai bài viết đầu. Sự thật ngã ngửa: Hơn 80% trong số đó là tài khoản ảo (Bot). Chúng không có bài đăng, không có tương tác bạn bè và không thể hiện bất cứ hoạt động thực tế nào.

𝐆𝐨́𝐜 𝐍𝐡𝐢̀𝐧 𝐃𝐮̛̃ 𝐋𝐢𝐞̣̂𝐮: 𝐁𝐚̉𝐧 𝐂𝐡𝐚̂́𝐭 𝐊𝐲̃ 𝐓𝐡𝐮𝐚̣̂𝐭 𝐂𝐮̉𝐚 𝐌𝐨̣̂𝐭 "𝐓𝐫𝐚̣𝐢 𝐁𝐨𝐭"

Dưới góc nhìn phân tích dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI), kết quả thí nghiệm này phản ánh chính xác cấu trúc vận hành của một chương trình 𝐁𝐨𝐭 𝐅𝐚𝐫𝐦 (Trại tài khoản ảo) được điều hành có chủ đích:

𝐊𝐢́𝐜𝐡 𝐡𝐨𝐚̣𝐭 𝐭𝐮̛̣ đ𝐨̣̂𝐧𝐠: Bài viết đầu tiên của tôi chứa các từ khóa nhạy cảm đi ngược lại dòng định hướng dư luận được cài đặt sẵn (như "độ lượng", "nhân văn"). Hệ thống quét tự động của các trại bot lập tức ra lệnh cho hàng ngàn tài khoản ảo nhảy vào "xả" bình luận theo văn bản mẫu (template) nhằm khủng bố tinh thần, ép nạn nhân phải tự im lặng hoặc xóa bài.

𝐆𝐨́𝐭 𝐜𝐡𝐚̂𝐧 𝐀𝐜𝐡𝐢𝐥𝐥𝐞𝐬 𝐜𝐮̉𝐚 𝐭𝐡𝐮𝐚̣̂𝐭 𝐭𝐨𝐚́𝐧: Bản chất của tài khoản ảo là không có cảm xúc, chúng "sống" và duy trì tương tác bằng sự phản kháng của nạn nhân. Khi vấp phải sự bình thản (không đôi co, không thỏa hiệp) và mục tiêu vẫn tiếp tục viết, kịch bản thao túng bị bẻ gãy.

𝐑𝐮́𝐭 𝐪𝐮𝐚̂𝐧 𝐯𝐢̀ 𝐚́𝐩 𝐥𝐮̛̣𝐜 𝐜𝐡𝐢 𝐩𝐡𝐢́: Kẻ điều hành hệ thống nhận ra việc duy trì băng thông, tài nguyên máy tính và rủi ro bị nền tảng quét chết nick cho một mục tiêu “lỳ lợm” là không hiệu quả kinh tế. Họ lập tức lệnh rút quân để chuyển sang mục tiêu khác.

𝐍𝐡𝐚̣̂𝐧 𝐝𝐢𝐞̣̂𝐧 𝐜𝐮𝐨̂́𝐢 𝐜𝐮̀𝐧𝐠: Nếu đây là những con người thật với sự cuồng tín thật, hơn 1.000 bình luận đó sẽ xuất hiện rải rác trong vài ngày chứ không thể tập trung cục bộ trong 5 giờ, và họ càng không thể đồng loạt buông tha, rút lui một cách trật tự, nhanh chóng đến như vậy khi bị khiêu khích ngược.

𝐗𝐚̉𝐨 𝐭𝐡𝐮𝐚̣̂𝐭 𝐜𝐨̂́𝐭 𝐥𝐨̃𝐢 𝐜𝐮̉𝐚 𝐜𝐚́𝐜 "𝐧𝐡𝐚̀ 𝐦𝐚́𝐲 đ𝐢̣𝐧𝐡 𝐡𝐮̛𝐨̛́𝐧𝐠" 𝐝𝐮̛ 𝐥𝐮𝐚̣̂𝐧

Hiện nay, nhiều người cảm thấy hoang mang, hoài nghi chính mình hoặc chọn cách rút lui vì làn sóng “đấu tố” cực đoan từ các nhóm “lãnh tụ mạng” (điển hình như hiện tượng Phan Trung… ) bọn họ tạo ra một cảm giác quyền lực tuyệt đối, sẵn sàng lấn át mọi tiếng nói khách quan.

Nhưng thực chất, chiến dịch thao túng này chỉ dựa trên 3 xảo thuật kỹ thuật:

𝐓𝐡𝐮̛́ 𝐧𝐡𝐚̂́𝐭 𝐥𝐚̀ 𝐪𝐮𝐲𝐞̂̀𝐧 𝐥𝐮̛̣𝐜 𝐚̉𝐨 𝐭𝐮̛̀ 𝐏𝐡𝐨𝐧𝐞 𝐅𝐚𝐫𝐦: Họ dùng hệ thống phần cứng gồm hàng ngàn điện thoại thật kết hợp công nghệ AI để nuôi và vận hành các tài khoản ảo (Bot Farm) nhằm giả lập hành vi như người thật. Con số hàng ngàn Like, Comment tung hô hay chửi bới xuất hiện đồng loạt thực chất chỉ là các dòng mã lập trình chạy tự động.

𝐓𝐡𝐮̛́ 𝐡𝐚𝐢 𝐥𝐚̀ 𝐤𝐢̣𝐜𝐡 𝐛𝐚̉𝐧 𝐭𝐡𝐚𝐨 𝐭𝐮́𝐧𝐠 𝐭𝐚̂𝐦 𝐥𝐲́: Các nick bot được cài đặt để tự đóng các vai "phản diện - chính diện" nhằm tự tung hứng, hoặc hung hãn dán nhãn để kích hoạt Hiệu ứng đám đông (Bandwagon Effect). Mục đích là đánh vào nỗi sợ bị cô lập, khiến những người có tư duy phản biện thật sự phải e dè, im lặng.

𝐂𝐮𝐨̂́𝐢 𝐜𝐮̀𝐧𝐠 𝐥𝐚̀ 𝐝𝐚̂́𝐮 𝐯𝐞̂́𝐭 "đ𝐮𝐨̂𝐢 𝐜𝐚́𝐨": Một chiến dịch có tổ chức luôn lộ rõ sơ hở kỹ thuật: Lượng Like/Comment khủng nhưng tỷ lệ Chia sẻ (Share) tự nhiên lại vô cùng thấp (vì share bài rất dễ bị thuật toán Facebook quét khóa nick). Văn phong của chúng luôn rập khuôn, hung hãn một chiều và thiếu hẳn sự đa dạng góc nhìn của một xã hội thực tế.

𝐋𝐨̛̀𝐢 𝐊𝐞̂́𝐭

Đám đông hung hãn trên mạng xã hội trong các chiến dịch "đấu tố" thực chất chỉ là một ảo ảnh kỹ thuật số. Khi bạn thấy hàng ngàn bình luận tấn công, đừng vội nghĩ rằng "cả xã hội đang phẫn nộ" để rồi hùa theo hoặc sợ hãi đầu hàng. 80% trong số đó có thể chỉ là những dòng code vô tri.

Vũ khí mạnh nhất của chúng ta là sự bình thản. Kẻ ẩn mình sau dòng dữ liệu sợ nhất là sự tỉnh táo và pháp luật. Việc đôi co chỉ làm tăng năng lượng cho thuật toán độc hại. Không tương tác nhưng không thỏa hiệp chính là cách bẻ gãy kịch bản của các "trại bot".

Và chúng ta cũng cần lên tiếng sớm trước các chiêu trò của đám “lãnh tụ” điểu khiển “âm binh ảo ma” này, để cho bọn chúng lộng hành suốt thời gian qua quả thực là một tai hại lớn, và hậu quả đầy đau lòng không đáng có vẫn đang tiếp diễn !

Đồng thời, thiết nghĩ các cơ quan quản lý và lực lượng an ninh mạng cần có những biện pháp kỹ thuật mạnh mẽ, chế tài pháp lý nghiêm khắc hơn nữa để quét sạch các "nhà máy sản xuất rác kỹ thuật số", trả lại sự trong sạch và an toàn cho tư duy độc lập của xã hội.

Hãy giữ một khoảng lùi tĩnh lặng, tỉnh táo nhận diện và từ chối trở thành con mồi tâm lý cho các "ông trùm" giật dây đứng sau màn hình!

𝐓𝐫𝐮̛𝐨̛𝐧𝐠 𝐐𝐮𝐨̂́𝐜 𝐂𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠