Vào quãng năm đầu thập kỷ chín mươi của thế kỷ trước, khi đang làm nghiên cứu sinh ở Đại học sư phạm Hà Nội, tôi thấy trong văn giới xôn xao bàn tán về một tài thơ rất lạ mới có 47 tuổi vừa mới khuất. Đó là nhà thơ Phùng Khắc Bắc, tác giả tập thơ duy nhất mang tên “Một chấm xanh” do Nxb QĐND phát hành cuối năm 1991.

Người ta ngạc nhiên vì mấy lẽ. Thứ nhất, những người trong văn giới, kể cả bạn bè thân thiết của Phùng Khắc Bắc hầu như rất ít người biết anh có làm thơ. Bởi, khi đang học khóa 2 Trường Viết văn Nguyễn Du, anh hầu như rất ít công bố thơ, đọc thơ. Rồi trong 10 năm cuối đời, lúc làm Chánh văn phòng Hội nhà văn Việt Nam cũng không mấy ai hay Phùng Khắc Bắc làm thơ. Trước đó, một số người cũng láng máng biết anh có viết truyện ngắn, đã từng được một cái giải nhỏ của Tạp chí Văn nghệ quân đội, nhưng cũng không thật nổi bật. Thứ hai, theo hồi ức của một số nhà văn cùng cơ quan hoặc cùng thời như Xuân Thiều, Nguyễn Thanh Kim, Nguyễn Đức Mậu và một số bạn văn khác, Phùng Khắc Bắc là người khiêm nhường, tính tình dụt dè, ngại tiếp xúc với đám đông, hầu như không tham gia các sinh hoạt thơ, không lên tiếng bàn bạc về thơ, có ai đó nhắc đến thơ của thời “nhà thơ trung đoàn” (những năm trong quân ngũ), anh thẹn thùng, mặc cảm, không muốn nói về.

Xem tiếp

 Lưu Trọng Văn

 

Kỉ niệm 115 ngày sinh nhà thơ Lưu Trọng Lư

Sáng qua tại Quang San Art, Sài Gòn bạn bè và người yêu thơ văn của cha gã tụ hội nhân 115 ngày sinh của cha gã.

Nguyễn Viện nói với Nguyễn Lương Thịnh, tôi mê bài thơ Vần thơ sầu rụng của Lưu Trọng Lư trước khi biết bài Tiếng thu. Lưu Trọng Lư chính là ông thầy dạy tôi… tán gái bằng thơ. Trần Mạnh Hảo say sưa nói về những gì Lưu Trọng Lư nâng niu, trân trọng từng câu thơ hay của lớp trẻ. Khi Hảo lâm nạn vì vụ án bài thơ Khóc Nguyên Hồng, bị quy kết, treo bút, chính tác giả Tiếng thu đã gặp ông Trường Chinh bảo vệ Hảo: Hảo làm cả ngàn bài thơ hay về đất nước tại sao chỉ vì một bài thơ có vấn đề lại treo bút? Ông Trường Chinh đã yêu cầu báo Nhân dân đăng thơ Hảo, vậy là án bị xoá.

Hoàng Hưng phát hiện ra cái đặc biệt của Tiếng thu là cả vần điệu, giai điệu đầy nhạc điệu như chỉ dồn vào chữ “đạp”- đạp trên lá vàng khô- gieo một sự thảng thốt một nỗi đau của mất mát- mất mát cái đẹp. Lý Đợi cho rằng thật bất công nếu không nói đến văn xuôi của Lưu Trọng Lư, theo Lý Đợi sẽ đến lúc các nhà phê bình phải đánh giá đúng vai trò của văn xuôi Lưu Trọng Lư như một hiện tượng đặc biệt cùng các giá trị hàng đầu của nền văn xuôi VN thời tiền chiến.

Xem tiếp

  Nguyễn Nguyên

 

 

“Tại trang giấy trắng gọi hồn/bao nhiêu câu chữ cùng chôn cũng vừa.” (Tại sao thơ? - Thơ Thời gian)

Và lồ lộ ở đó một nghiệp thi nhân, một nghiệp người.

Nghiệp thi nhân của Đỗ Quyên có gì? Có trường ca. Khó là ở chỗ trường ca có gì, muốn gì, ở đâu, về đâu.

Khát vọng trường - ca - thác

Sở hữu 18 trường ca trong khoảng thời gian từ 1997 - 2024, Đỗ Quyên đã tạo ra một hệ sinh thái trường ca đồ sộ nhất với tư cách một thi nhân văn chương Việt. Nhưng điều đáng nói đầu tiên là Đỗ Quyên dốc tâm làm mới quan niệm về trường ca.

Xem tiếp

 Nguyễn Tham Thiện Kế

  

Thời điểm tôi nhập vai công chức văn hóa hàng tỉnh cũng là ngày Nguyễn Khắc Xương kết thúc công việc ở đó. Ông nghỉ hưu với gia tài nghiên cứu văn hóa dân gian Vĩnh Phú chất khẳm một xe ba gác bản thảo. Làm biên tập, tháng tháng tôi gõ cửa nhà Nguyễn Khắc Xương đặt hàng khi lễ hội, khi hát Xoan, lúc thì tục Thờ cúng Hùng Vương. Phải có bài của ông thì nó mới ra sắc màu một ấn phẩm Văn hóa để kèm theo những là bài bàn việc tang, bàn việc cưới bàn áp-phích, hí họa tuyên truyền...

Gặp Nguyễn Khắc Xương, người ta thấy hiển lộ:nét cười hòa đồng, nhưng cách biệt, chủ động chìm bận trong suy luận nào đó. Ông càng khác biệt hơn khi hiện diện vị thế của con trưởng Tản Đà.

Ông mang thân phận tương tự thân phụ: tận thấy sự thay đổi thời cuộc từ cũ sang mới. Chứng một lớp văn nhân danh giá cũ tự đẽo gọt, gò uốn cho hợp với giá trị thời đại mới.

Và Nguyễn Tuân là một trong những bạn vong niên của Tản Đà, thường được Nguyễn Khắc Xương nhớ tưởng, trân kính.

Xem tiếp