Thiên Đàn có nghĩa là Đàn tế trời, là một quần thể các tòa điện thờ to lớn, có giá trị văn hóa cao, được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới. Đây là trung tâm cúng bái của hoàng gia, nơi các Hoàng đế nhà Minh và nhà Thanh thực hiện nghi lễ tế vị thần của trời, Hạo Thiên Thượng đế, một trong những nghi lễ quan trọng nhất trong năm qua các triều đại.
Trong chuyến thăm Bắc Kinh mới rồi của TT Hoa Kỳ, một sự kiện quan trọng đã diễn ra, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình lựa chọn Thiên Đàn để tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump. Việc ấy được xem là cách Bắc Kinh gửi đi thông điệp về sự trường tồn và chiều sâu văn hóa của Trung Quốc (Theo Reuters)
Thiên hạ đã tường nhưng cũng nên nhắc lại rằng, trong quần thể Thiên Đàn tráng lệ, có một cánh cửa bí mật. Cánh cửa này được gọi là Cổ Hy Môn (古稀门) nằm ở bức tường phía Tây của Hoàng Càn Điện.
Cổ Hy Môn không có ngay từ đầu mà được xây dựng bổ sung sau này. Vào thời điểm đó, Thiên Đàn đã hoàn thành gần 300 năm và Hoàng đế Càn Long đã ngoài 70 tuổi.
Ai cũng biết Càn Long là vị Hoàng đế tài giỏi, xuất chúng trong cả nghệ thuật và khả năng cai trị. Ông rất coi trọng việc thờ cúng và tổ chức nhiều ngày tế trời hàng năm. Khi đã ngoài 70 tuổi, mỗi lần đến Thiên Đàn để bái tế, ông phải đi bộ một quãng đường dài và thực hiện một loạt các hoạt động phức tạp trong buổi lễ.
Lộ trình này đã gây ra bao phiền toái cho sức khỏe của Hoàng đế Càn Long. Đám nội các đã thảo luận nghiên cứu và đề xuất một phương án là mở thêm một cánh cửa nhỏ trên tường của Hoàng Càn Điện, để Hoàng đế có thể đi bộ đến nơi bái tế với đoạn đường ngắn hơn.
Hoàng đế Càn Long đồng ý nhưng lại chột dạ. Bởi sợ đám hậu duệ, con cháu đời sau sẽ lười biếng và lạm dụng cánh cửa này… Càn Long đã nghĩ ra một mẹo.
Cửa nhỏ được Càn Long tự tay đề ba chữ Cổ Hy Môn 古稀门 rồi chém gió trước quần thần rằng, ngoài mình ra chỉ hậu thế nào ở tuổi “cổ hy” ( hơn 70 tuổi) mới có thể đi qua cánh cửa này.
Chắc hẳn khi tự tay đề ba chữ ấy, Càn Long liên tưởng ngay đến câu thơ của thi hào Đỗ Phủ.
Ấy là câu "Nhân sinh thất thập cổ lai hy" (人生七十古來稀) nằm trong bài thơ Khúc Giang II (曲江其二) của thi hào Đỗ Phủ (712-770) thời nhà Đường. Câu này nghĩa là: Người sống đến 70 tuổi từ xưa đến nay hiếm có.
Nguyên văn:
Triều hồi nhật nhật điển xuân y,
Mỗi nhật giang đầu tận túy quy.
Tửu trái tầm thường hành xứ hữu,
Nhân sinh thất thập cổ lai hy.
Nghĩa:
Ngày ngày đi triều về lại cầm cố áo xuân,
Mỗi ngày đến bờ sông uống say túy lúy mới về.
Nợ rượu là chuyện thường ở khắp mọi nơi,
Người sống bảy mươi tuổi xưa nay hiếm có.
Thế nhưng, điều mà Càn Long không thể ngờ tới là suốt trăm năm sau đó, không một hậu duệ hoàng tộc nào sống đến tuổi 70 và đến Thiên Đàn bái tế. Chính vì vậy, chỉ có duy nhất Hoàng đế Càn Long bước qua cánh cửa này kể từ khi nó được xây dựng.
Rồi triều đại nhà Thanh dần rơi vào suy tàn.
Chắc hẳn ngài D. Trump nếu chưa tường hết thì cũng có láng máng biết, nhất là khi được đích thân Hoàng đế Tập Cận Bình trực tiếp làm hướng dẫn viên du lịch?
Nhưng hơi bị băn khoăn là cả hai vị, không hiểu sao đã không bước qua cánh cửa CỔ HY MÔN này?
Lẩn thẩn nghĩ thêm nếu như khi ấy và lúc kết thúc Tours du lịch đặc biệt này, Ngài Trump bất ngờ hỏi đánh độp “Ngài Tập ơi, tôi năm nay đã bát thập. Ngài cũng quá thất thập vài năm sao ta lại không qua cái cửa CỔ HY MÔN này nhỉ?
CẨN CÁO!!!